Aktualności

Przed Dniem Wszystkich Świętych uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 9 im. Jana Kasprowicza w Zakopanem złożyli wizytę w Mauzoleum Poety. Zapalono znicze i odmówiono modlitwę przy grobie Jana Kasprowicz i jego żony Marii.

Dziękujemy rodzicom za pomoc, a szczególnie rodzicom z klasy trzeciej, którzy wykonali piękne wieńce na tę okoliczność

26 października 2026 r., w Teatrze Letnim w Ciechocinku został zaprezentowany  program słowno-muzyczny  poświęcony Janowi Kasprowiczowi dla uczczenia 100. rocznicy śmierci poety rodem z Kujaw.

Na program złożyły się poezja Jana Kasprowicza oraz muzyka Fryderyka Chopina, w tym pieśni, także pieśni Mieczysława Karłowicza. Została również przedstawiona w formie króciutkich opowieści historia życia i twórczości poety z Szymborza.

Wystąpili: Edyta Hermanowska, Marzena Kubicka – śpiew, Wanda Wasicka – słowo, w tym poetyckie, Miłosz Rządkiewicz, Zbigniew Wiśniewski  – fortepian. Nagłośnienie Leszek Promiński.                                                                                                                                                                        Organizatorzy: Jarosław Jucewicz, burmistrz Ciechocinka, Towarzystwo Przyjaciół Ciechocinka. Wsparcie: Miejskie Centrum Kultury im. Janusza Majewskiego w Ciechocinku.

Wanda Wasicka

1. Na zdjęciu:

Wykonawcy oraz Marian Gawinecki, prezes Towarzystwa Przyjaciół Ciechocinka wraz z wnuczką

Fot. Michał Nawrocki

100.rocznica śmierci Jana Kasprowicza .Konferencja naukowa „Fenomen Kasprowicza”.Toruń- Inowrocław -Poznań

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Muzeum im. Jan Kasprowicza w Inowrocławiu

Muzeum Jana Kasprowicza w Zakopanem, Fundacja im. Profesora Artura Hutnikiewicza,

Biblioteka Raczyńskich oraz Centrum Badań nad Poezja Drugiej Polowy XIX wieku zorganizowały konferencję naukową „Fenomen Kasprowicza” która odbyła się 22- 24 października 2026 roku

Obrady, dyskusje, spotkania, rozmowy kuluarowe i wydarzenia towarzyszące odbywały się w trzech miastach:

22.19.- Toruń Collegium Maius, ul. Fosa Staromiejska,

23.10- Inowrocław ,Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, ul. Solankowa

24.10 – Poznań, Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, Stary Rynek

Wydarzenie objął honorowym Patronatem Marszalek Województwa Wielkopolskiego Marek Wozniak oraz JM Rektor UAM prof. Dr hab. Bogumiła Kaniewska.

W konferencji udział wzięli przedstawiciele Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza: Prezes Zarząd Piotr Kyc, Skarbnik Dorota Drewniacka i Kustosz Muzeum, Kasprowicza w Zakopanem Małgorzata Karpiel.

Konferencja była jednym z wielu wydarzeń obchodów 100.rocznicy śmierci Jana Kasprowicza.

Dziękujemy za zaproszenie.

Nagrody "Siła Korzeni" rozdane!

( tekst-Urząd Miasta  Zakopane)

Trzeci dzień Festiwalu „Inspirowane Górami” im. Ewy i Macieja Berbeków upłynął pod znakiem Dnia Niematerialnego Dziedzictwa, który świętowaliśmy wspólnie z naszym miastem partnerskim – słowackim Popradem. Był to również szczególny dzień, ponieważ poznaliśmy laureatów nagrody „Siła Korzeni”, przyznawanej osobom pielęgnującym i przekazującym kolejnym pokoleniom bogactwo naszego dziedzictwa, tradycji i kultury. Tegorocznymi laureatami zostali Małgorzata Karpiel, Katarzyna Cukier, Andrzej Skupień oraz Klemens Łukaszczyk.

Festiwal „Inspirowane Górami” im. Ewy i Macieja Berbeków, organizowany dla upamiętnienia nadania Zakopanemu praw miejskich, od lat przypomina o wyjątkowej tożsamości miasta i jego nierozerwalnych związkach z Tatrami. Tegoroczna, piętnasta edycja wydarzenia stała się również okazją do podkreślenia wspólnego dziedzictwa kulturowego społeczności zamieszkujących obie strony Tatr.

Jednym z najważniejszych momentów festiwalu jest ogłoszenie laureatów nagrody „Siła Korzeni”. Wyróżnienie stanowi wyraz uznania dla osób, które poprzez swoją codzienną działalność, twórczość, pracę społeczną i edukacyjną chronią regionalne tradycje oraz przekazują je następnym pokoleniom.

W tym roku nagrodzono cztery osoby, których działalność pokazuje, jak wiele różnych wymiarów może mieć troska o lokalną kulturę – od ochrony dziedzictwa literackiego, przez edukację regionalną i działalność społeczną, po muzykę, sztukę ludową i tradycyjne rzemiosło.

(Jedna z nagrodzonych osób jest Małgorzata Karpiel  zgłoszona przez Zarząd Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza. Gratulujemy!)

Małgorzata Karpiel – strażniczka pamięci o Janie Kasprowiczu

Małgorzata Karpiel, rodowita kościeliszczanka, etnolożka i kustoszka Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie, od niemal dwóch dekad z niezwykłym zaangażowaniem troszczy się o zachowanie dziedzictwa literackiego i artystycznego Zakopanego.

Kierując biurem Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza, dba o działalność muzeum oraz Galerii Obrazów Władysława Jarockiego. Jest inicjatorką i organizatorką licznych wydarzeń kulturalnych, które przybliżają mieszkańcom i turystom historię, literaturę oraz sztukę.

Przez osiemnaście lat współtworzyła ponad osiemdziesiąt „Wieczorów na Harendzie” – spotkań poświęconych współczesnej literaturze i poezji. Angażuje się również w organizację wystaw, koncertów i sesji naukowych, a dzięki jej wytrwałości i umiejętności pozyskiwania środków możliwe jest rozwijanie działalności miejsc tak ważnych dla pamięci o historii Zakopanego.

Szczególne znaczenie miało jej zaangażowanie w obchody setnej rocznicy śmierci Jana Kasprowicza, które stały się okazją do przypomnienia dorobku poety i jego związków z Podhalem.(...)

(...) 

Dziedzictwo, które łączy pokolenia

Tegoroczni laureaci nagrody „Siła Korzeni” reprezentują różne środowiska i obszary działalności, ale łączy ich wspólna idea – przekonanie, że dziedzictwo kulturowe jest wartością, o którą należy troszczyć się każdego dnia.

Ich praca pokazuje, że ochrona tradycji nie ogranicza się do zachowywania pamiątek przeszłości. To również edukacja młodzieży, pielęgnowanie rodzinnych zwyczajów, działalność artystyczna, troska o miejsca pamięci i budowanie wspólnoty wokół wartości przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Właśnie takim osobom dedykowana jest nagroda „Siła Korzeni” – ludziom, dzięki którym kultura Podhala nie tylko trwa, ale wciąż się rozwija, inspiruje i pozostaje ważną częścią współczesnego życia.

26 września Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza we współpracy z Warszawskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zorganizowało 242. Wieczór na Harendzie: „Przybyszewski powraca”.

Kasprowicza i Przybyszewskiego łączyły kujawskie korzenie, przyjaźń i literackie powinowactwo. Autor „Synów ziemi” był także jednym z najważniejszych promotorów twórczości Kasprowicza w Niemczech. Ich przyjaźń została tragicznie zerwana przez jego związek z Jadwigą Kasprowiczową. Po stu latach Meteor Młodej Polski powraca więc na Harendę. Jest ku temu szczególna okazja.

W roku 2025 zakończyła się publikacja obszernej, 11-tomowej krytycznej edycji „Dzieł literackich” Stanisława Przybyszewskiego, przygotowywanej przez ogólnopolski zespół badaczy pod kierunkiem prof. dr hab. Gabrieli Matuszek-Stec z Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach ministerialnego grantu NPRH. Jest to pierwsze kompletne polskie wydanie utworów jednego z najważniejszych młodopolskich twórców, obejmujące jego poematy prozą, powieści, dramaty oraz utwory dotychczas niepublikowane. Edycja ukazała się w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W ramach konferencji naukowej zorganizowanej w stulecie śmierci Kasprowicza w domu Poety odbędzie się spotkanie promujące to wydanie. W panelu wzięła udział prof. dr hab. Gabriela Matuszek-Stec (Uniwersytet Jagielloński) – redaktor naukowa edycji, kierownik projektu i autorka opracowań t. 1 („Proza poetycka. Pentalogia”), t. 2 („Dzieci szatana. Il regno doloroso”, oprac. G. Matuszek-Stec, K. Badowska) i t. 5 („Mocny człowiek”), oraz dr Lidia Kamińska (Uniwersytet Jagielloński) – członkini zespołu grantowego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Spotkanie poprowadzi mgr Agnieszka Czyż, doktorantka Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmująca się literaturą XIX w.

GABRIELA MATUSZEK-STEC – literaturoznawczyni, eseistka, krytyczka i tłumaczka literatury niemieckiej, emerytowana profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, związkami polsko-niemieckimi oraz literaturą najnowszą. Autorka ponad 200 publikacji naukowych, w tym licznych prac poświęconych Stanisławowi Przybyszewskiemu. W latach 2022–2025 kierowała pracami nad jedenastotomową krytyczną edycją „Dzieł literackich” Przybyszewskiego, będąc jej redaktorką naukową. Zaangażowana w działalność Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, założycielka Studium Literacko-Artystycznego UJ. Odznaczona m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej i Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.

LIDIA KAMIŃSKA – Literaturoznawczyni, asystentka w Katedrze Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książki „Twórczość poetycka Kazimierza Przerwy-Tetmajera – próba monografii w ujęciu afektywnym” (WUJ, Kraków 2025). Członkini zespołu pracującego nad krytyczną edycją „Dzieł” Stanisława Przybyszewskiego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Publikowała m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim” i „Wielogłosie”. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, w szczególności twórczością Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Stanisława Przybyszewskiego oraz wątkami kobiecymi.

AGNIESZKA CZYŻ – doktorantka w dyscyplinie literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła na UJ polonistykę-komparatystykę i sinologię. Zajmuje się literaturą XIX wieku.

Miejsce: Muzeum Jana Kasprowicza, ul. Harenda 12a, Zakopane
Transmisja online na Facebooku Muzeum:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100057162112349

kanale Kultura Podhala:

https://vimeo.com/event/6069079?fl=so&fe=fs

oraz Facebooku Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100079675301772

Wieczór towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza.

Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.

Sponsor: PEC Geotermia Podhalańska S.A.

243. Wieczór na Harendzie. Praca nad „Dziełami zebranymi” i „Listami zebranymi” Elizy Orzeszkowej.

Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Oddział Warszawski Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza były organizatorami 243. Wieczoru na Harendzie poświęconego pracy nad „Dziełami zebranymi” i „Listami zebranymi” Elizy Orzeszkowej.

Podczas spotkania goście Harendy mieli możliwość zajrzenia za kulisy projektu edycji „Dzieł zebranych” Elizy Orzeszkowej, realizowanego przez zespół badaczek i badaczy związanych m.in. z Instytutem Badań Literackich PAN, Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Wrocławskim, Uniwersytetem Opolskim i Katolickim Uniwersytetem Lubelskim w ramach grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

Szczególną uwagę poświęcimy pracy nad powieściami Orzeszkowej, przede wszystkim „Panem Grabą” – zachowanym przekazom, podstawie wydania i decyzjom, przed którymi staje edytor. Pokażemy również wydane już tomy „Dzieł zebranych” i uchylimy rąbka tajemnicy dotyczącej ich przyszłej dostępności w przestrzeni cyfrowej.

Sięgnieto także do niezwykle bogatego Archiwum Elizy Orzeszkowej przechowywanego w Instytucie Badań Literackich PAN – zbioru dokumentów, nad którym przez lata pracował Edmund Jankowski i w którym wciąż znajdują się materiały czekające na opracowanie. Omawiano i korespondencję pisarki, w tym listów redaktorów warszawskich czasopism, oraz do śladów, jakie pozwalają spojrzeć na Orzeszkową nie tylko jako na pisarkę i uczestniczkę życia literackiego, lecz także jako człowieka – z jego relacjami, emocjami i codziennością.

W spotkaniu udział wzięli :

AGNIESZKA BĄBEL – dr, adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN, historyk literatury, edytor. Uczestniczka projektów dotyczących m.in. literatury konfederacji barskiej, pism wszystkich Bolesława Prusa oraz „Dzieł zebranych” i „Listów zebranych” Elizy Orzeszkowej. Autorka książek „Muza z warząchwią. Uwagi o literaturze i kulinariach” oraz „Skandal, gafa, prowokacja. Obraz normy obyczajowej i jej naruszania w polskiej powieści drugiej połowy XIX wieku”. Sekretarz redakcji rocznika „Napis”. Obecnie pracuje nad edycją listów Marii Trębickiej i Felicjana Faleńskiego.

AGATA GRABOWSKA-KUNICZUK – dr, adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie; historyk literatury, edytor tekstów dawnych. Uczestniczka prac nad „Literaturą konfederacji barskiej”, „Pismami wszystkimi” Bolesława Prusa oraz „Dziełami zebranymi” i „Listami zebranymi” Elizy Orzeszkowej. Zastępca redaktora naczelnego rocznika naukowego „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej”. Jej zainteresowania obejmują twórczość Bolesława Prusa, biografistykę, literaturę dokumentu osobistego i edytorstwo naukowe.

JOANNA LEKAN-MRZEWKA – dr, historyk literatury, edytor, adiunkt w Katedrze Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski KUL. Zajmuje się polskim życiem literacko-kulturalnym drugiej połowy XIX wieku, epistolografią dziewiętnastowieczną oraz literaturą tego okresu w perspektywie edytorskiej. Bada również działalność lwowskiej fundacji wydawniczo-oświatowej „Macierz Polska”. Autorka monografii „Kresowiec z urodzenia – warszawiak z wyboru. Adam Pług w życiu literackim Warszawy drugiej połowy XIX wieku”.

Prowadzenie:

KAROL JAWORSKI – absolwent filologii polskiej na UKSW, współpracownik Instytutu Badań Literackich PAN. Od 2010 roku kurator literacki w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie, pomysłodawca i uczestnik licznych projektów literackich i naukowych. W latach 2010–2018 sekretarz redakcji i redaktor „Wieku XIX. Rocznika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza”. Od 2019 roku członek zespołu opracowującego „Dzieła zebrane” i „Listy zebrane” Elizy Orzeszkowej. Autor książki „Poetycka wyobraźnia dendrologiczna Jana Kasprowicza”.

Transmisja online na Facebooku Muzeum:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100057162112349

kanale Kultura Podhala:

https://vimeo.com/kulturapodhala

oraz Facebooku Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100079675301772

243. Wieczór na Harendzie towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Oddział Warszawski Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury, Burmistrza Zakopanego oraz Wicemarszałka Województwa Małopolskiego.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane. 

Sponsorzy:

PEC Geotermia Podhalańska S.A.

W programie Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?W stulecie śmierci Jana Kasprowicza” zaplanowano oprowadzanie konserwatorskie po kościele pw. św.Jana Apostoła i Ewangelisty na Harendzie.

Uczestnicy spotkania mogli się zapoznać ze stanem prac konserwatorskich polichromii, oraz ciekawymi zagadnieniami natury technicznej dotycznymi pracy konserwatorskiej w tym obiekcie. Spotkanie prowadziła Ewa Tymcik.

Drewniany Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty na Harendzie został zbudowany w latach 1710–1720 w Zakrzowie koło Kalwarii Zebrzydowskiej, przeniesiony w 1947 roku do Zakopanego i posadowiony na działce Marii Kasprowiczowej. Otaczają go soboty (kryty krużganek obiegający budowlę). Wnętrze jest ozdobione jest malowidłami cechowymi, odnowionymi przez Władysława Jarockiego (zięcia Jana Kasprowicza). Obok kościoła znajduje się mauzoleum i budynek Jana Kasprowicza w którym mieści się muzeum poety. Jest to najstarszy kościół w Zakopanem. Świątynia znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Oddział Poznański Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza wystawił na 241. Wieczorze na Harendzie sztukę: „Śwat sie kóńczy! Dramat z życia ludu wielkopolskigó w pińciu odsłonach” („Świat się kończy! Dramat z życia ludu wielkopolskiego”).

Spektakl był performatywną lekturą jednego z najciekawszych, a dziś wciąż zbyt rzadko obecnych na scenie dramatów Jana Kasprowicza. „Świat się kończy! Dramat z życia ludu wielkopolskiego w pięciu odsłonach” miał swoją współczesną premierę 26 maja 2026 roku w Sali Teatralnej Collegium Maius Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Kasprowicz umieścił akcję dramatu około 1880 roku, na wielkopolskiej wsi, w którą z impetem wkraczają procesy nowoczesności. Ekspansja przemysłu na tradycyjnie rolnicze tereny splata się z polityką germanizacyjną państwa pruskiego, prowadząc do osłabienia więzi wspólnotowych, rozpadu relacji rodzinnych i sąsiedzkich oraz kryzysu wartości. Poeta pokazał te przemiany poprzez losy wyrazistych bohaterów – ludzi uwikłanych w konflikty, namiętności, interesy i wybory moralne.

Współczesna, performatywna lektura pozwoliła wydobyć z tekstu Kasprowicza jego teatralność i żywiołowość, a zarazem spojrzeć na dramat nie tylko jako dokument epoki, lecz także jako opowieść o człowieku konfrontowanym z gwałtowną zmianą świata i rozpadem znanego mu porządku.

Opieka reżyserska i naukowa: prof. Radosław Okulicz-Kozaryn, dr Rozalia Wojkiewicz, prof. Błażej Osowski.

Aktorzy: Michalina Żurek, Agnieszka Sytniewska, Maja Sobczak, Katarzyna Skórczewska, Maria Jeleniewska, Barbara Szewczyk, Aleksander Knobel, Mikołaj Stachowiak, Mikołaj Młynarczyk, Piotr Ciesielski, Tymoteusz Sobczyk, Alicja Kaczmarkiewicz, Jan Marchlewicz.

Opracowanie muzyczne: Kasper Binek

Wprowadzenie: Dominik Rystwej, Kamila Rochna

Spektakl wystawiono w Domu Plenerowy ASP na Harendzie w Zakopanem.

Wieczór towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Zadanie dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego

6 września Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza we współpracy z Warszawskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zorganizowało 242. Wieczór na Harendzie: „Przybyszewski powraca”.

Kasprowicza i Przybyszewskiego łączyły kujawskie korzenie, przyjaźń i literackie powinowactwo. Autor „Synów ziemi” był także jednym z najważniejszych promotorów twórczości Kasprowicza w Niemczech. Ich przyjaźń została tragicznie zerwana przez jego związek z Jadwigą Kasprowiczową. Po stu latach Meteor Młodej Polski powraca więc na Harendę. Jest ku temu szczególna okazja.

W roku 2025 zakończyła się publikacja obszernej, 11-tomowej krytycznej edycji „Dzieł literackich” Stanisława Przybyszewskiego, przygotowywanej przez ogólnopolski zespół badaczy pod kierunkiem prof. dr hab. Gabrieli Matuszek-Stec z Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach ministerialnego grantu NPRH. Jest to pierwsze kompletne polskie wydanie utworów jednego z najważniejszych młodopolskich twórców, obejmujące jego poematy prozą, powieści, dramaty oraz utwory dotychczas niepublikowane. Edycja ukazała się w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W ramach konferencji naukowej zorganizowanej w stulecie śmierci Kasprowicza w domu Poety odbędzie się spotkanie promujące to wydanie. W panelu wzięła udział prof. dr hab. Gabriela Matuszek-Stec (Uniwersytet Jagielloński) – redaktor naukowa edycji, kierownik projektu i autorka opracowań t. 1 („Proza poetycka. Pentalogia”), t. 2 („Dzieci szatana. Il regno doloroso”, oprac. G. Matuszek-Stec, K. Badowska) i t. 5 („Mocny człowiek”), oraz dr Lidia Kamińska (Uniwersytet Jagielloński) – członkini zespołu grantowego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Spotkanie poprowadzi mgr Agnieszka Czyż, doktorantka Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmująca się literaturą XIX w.

GABRIELA MATUSZEK-STEC – literaturoznawczyni, eseistka, krytyczka i tłumaczka literatury niemieckiej, emerytowana profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, związkami polsko-niemieckimi oraz literaturą najnowszą. Autorka ponad 200 publikacji naukowych, w tym licznych prac poświęconych Stanisławowi Przybyszewskiemu. W latach 2022–2025 kierowała pracami nad jedenastotomową krytyczną edycją „Dzieł literackich” Przybyszewskiego, będąc jej redaktorką naukową. Zaangażowana w działalność Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, założycielka Studium Literacko-Artystycznego UJ. Odznaczona m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej i Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.

LIDIA KAMIŃSKA – Literaturoznawczyni, asystentka w Katedrze Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książki „Twórczość poetycka Kazimierza Przerwy-Tetmajera – próba monografii w ujęciu afektywnym” (WUJ, Kraków 2025). Członkini zespołu pracującego nad krytyczną edycją „Dzieł” Stanisława Przybyszewskiego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Publikowała m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim” i „Wielogłosie”. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, w szczególności twórczością Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Stanisława Przybyszewskiego oraz wątkami kobiecymi.

AGNIESZKA CZYŻ – doktorantka w dyscyplinie literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła na UJ polonistykę-komparatystykę i sinologię. Zajmuje się literaturą XIX wieku.

Miejsce: Muzeum Jana Kasprowicza, ul. Harenda 12a, Zakopane
Transmisja online na Facebooku Muzeum:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100057162112349

kanale Kultura Podhala:

https://vimeo.com/event/6069079?fl=so&fe=fs

oraz Facebooku Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100079675301772

Wieczór towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza.

Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.

Sponsor: PEC Geotermia Podhalańska S.A.

240. Wieczór na Harendzie: „Czytanie Kasprowicza”

 Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza we współpracy z Warszawskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zorganizowało  w dniu 24 września 240. Wieczór na Harendzie: „Czytanie Kasprowicza”.

Śladem po Kasprowiczu pozostaje przede wszystkim jego poezja: wciąż czytana, interpretowana                            i odkrywana na nowo, zwłaszcza w kontekście jubileuszu stulecia śmierci Poety. „Śladem” jest także sama Harenda, o której Maria Kasprowiczowa pisała: „Harenda – Dom. Jest żywy jak samo życie” – dom otwarty, pozbawiony konwenansów i barier, w którym spotykają się ludzie różnych środowisk, a zasiane przez poetę „ziarno ludzkości” może wydawać kolejne owoce.

Tym wydarzeniem  symbolicznie rozpoczęto  konferencję rocznicową „Ślad po mnie czyż tu zostanie?” – od spotkania z jego wierszami, wspólnego czytania i pierwszych, spontanicznych komentarzy. Każdy uczestnik będzie mógł również wybrać wiersz, który chciałby przeczytać innym – taki, który z jakiegoś powodu jest mu bliski, który szczególnie zapamiętał albo który chciałby po prostu na nowo usłyszeć                  w gronie innych czytelników

Wieczór „Czytanie Kasprowicza” uświetni zespół Harni – Muzyka Karpat, który wykonał kilka utworów Jana Kasprowicza we własnych aranżacjach: „Rozmiłowała się ma dusza”, „Zasnuły się senne góry”, „Kierdele” oraz „Wiatr gnie sieroce smreki”.

Spotkanie poprowadził w Muzeum Jana Kasprowicza  prezes SPTJK Piotr Kyc.

Patronat medialny:

Biuletyn Polonistyczny

Kultura Podhala

[24tp.pl] Tygodnik Podhalański 

Plakat promujący konferencję autorstwa Karol Jaworski przedstawia kwiaty zerwane w dniu śmierci J. Kasprowicza 1 sierpnia 1926 i zasuszone. Obecnie eksponat wisi w salonie Muzeum.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.

Senatorowie przez aklamację podjęli uchwałę w 100. rocznicę śmierci Jana Kasprowicza. W uchwale (inicjatywa grupy senatorów) Senat oddaje hołd wybitnemu poecie, dramatopisarzowi i tłumaczowi, jednemu z najwybitniejszych przedstawicieli literatury Młodej Polski, którego twórczość na trwałe wpisała się w kulturę narodową. „Senat Rzeczypospolitej Polskiej uważa za swój obowiązek przypominanie opinii publicznej postaci, które poprzez swoją działalność i twórczość kształtowały tożsamość narodową. Bez wątpienia zalicza się do nich Jan Kasprowicz” – czytamy w uchwale. Izba przypomina, że poeta urodził się w Szymborzu w ubogiej rodzinie oraz że pochodzenie i doświadczenia z rodzinnych stron znalazły odzwierciedlenie w jego utworach i ukształtowały jego wrażliwość społeczną. „Jan Kasprowicz był artystą głęboko zaangażowanym w sprawy społeczne i narodowe. W swojej twórczości podejmował refleksję nad losem człowieka, naturą, duchowością oraz przemianami zachodzącymi w społeczeństwie przełomu XIX i XX wieku. (…) Pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki, który do dziś inspiruje kolejne pokolenia czytelników i twórców” – czytamy w uchwale.

Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza reprezentowali :Piotr Kyc Prezes Zarząd, prof. Radosław Okulicz - Kozaryn Oddział Poznański SPTJK , oraz Mecenas Grzegorz Russek – autor wniosku do Senatu RP.

Relacja z posiedzenia Senatu R.P. - uchwała od minuty 11.05... 

https://av8.senat.pl/11SEN631

Szanowni Państwo, 

Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza we współpracy z Warszawskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zapraszają na 240. Wieczór na Harendzie: „Czytanie Kasprowicza”.

„Ślad po mnie czyż tu zostanie?” – pytał Jan Kasprowicz w wierszu „Zasnuły się senne góry” z tomu „Księga ubogich”, wydanego w 1916 roku. Sto dziesięć lat później pytanie to powraca na Harendzie – w miejscu, które stało się ostatnią przystanią poety.

Śladem po Kasprowiczu pozostaje przede wszystkim jego poezja: wciąż czytana, interpretowana i odkrywana na nowo, zwłaszcza w kontekście jubileuszu stulecia śmierci Poety. „Śladem” jest także sama Harenda, o której Maria Kasprowiczowa pisała: „Harenda – Dom. Jest żywy jak samo życie” – dom otwarty, pozbawiony konwenansów i barier, w którym spotykają się ludzie różnych środowisk, a zasiane przez poetę „ziarno ludzkości” może wydawać kolejne owoce.

To właśnie tutaj, 24 września o godz. 18.00, symbolicznie rozpoczniemy konferencję rocznicową „Ślad po mnie czyż tu zostanie?” – od spotkania z jego wierszami, wspólnego czytania i pierwszych, spontanicznych komentarzy. Sięgniemy zarówno po utwory dobrze znane, jak i po te rzadziej dziś przywoływane. Każdy uczestnik będzie mógł również wybrać wiersz, który chciałby przeczytać innym – taki, który z jakiegoś powodu jest mu bliski, który szczególnie zapamiętał albo który chciałby po prostu na nowo usłyszeć w gronie innych czytelników

Wieczór „Czytanie Kasprowicza” uświetni zespół Harni – Muzyka Karpat, który wykona kilka utworów Jana Kasprowicza we własnych aranżacjach: „Rozmiłowała się ma dusza”, „Zasnuły się senne góry”, „Kierdele” oraz „Wiatr gnie sieroce smreki”.

Spotkanie poprowadzi prezes SPTJK Piotr Kyc.

PIOTR KYC – prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza, od lat związany z działalnością na rzecz zachowania i popularyzowania dziedzictwa poety. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, nauczyciel i wieloletni dyrektor Szkoły Podstawowej nr 9 na Harendzie. Od lat 90. kieruje Stowarzyszeniem Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza, które prowadzi Muzeum Jana Kasprowicza i organizuje działalność kulturalną na Harendzie. 

Data: 24 września 2026

Godzina: 18.00

Miejsce: Muzeum Jana Kasprowicza, ul. Harenda 12a, Zakopane

Wydarzenie otwierające ogólnopolską konferencję naukową „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowaną w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie.

Konferencja realizowana pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.

Szanowni Państwo,

Oddział Poznański Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza zaprasza na 241. Wieczór na Harendzie: „Śwat sie kóńczy! Dramat z życia ludu wielkopolskigó w pińciu odsłonach” („Świat się kończy! Dramat z życia ludu wielkopolskiego”).

Tym razem na Harendzie zobaczymy spektakl będący performatywną lekturą jednego z najciekawszych, a dziś wciąż zbyt rzadko obecnych na scenie dramatów Jana Kasprowicza. „Świat się kończy! Dramat z życia ludu wielkopolskiego w pięciu odsłonach” miał swoją współczesną premierę 26 maja 2026 roku w Sali Teatralnej Collegium Maius Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Kasprowicz umieścił akcję dramatu około 1880 roku, na wielkopolskiej wsi, w którą z impetem wkraczają procesy nowoczesności. Ekspansja przemysłu na tradycyjnie rolnicze tereny splata się z polityką germanizacyjną państwa pruskiego, prowadząc do osłabienia więzi wspólnotowych, rozpadu relacji rodzinnych i sąsiedzkich oraz kryzysu wartości. Poeta pokazuje te przemiany poprzez losy wyrazistych bohaterów – ludzi uwikłanych w konflikty, namiętności, interesy i wybory moralne. Nie brak tu również humoru, a gwałtowność konfliktów i charakterystyka postaci przywodzą na myśl dramaty Szekspira.

Współczesna, performatywna lektura pozwala wydobyć z tekstu Kasprowicza jego teatralność i żywiołowość, a zarazem spojrzeć na dramat nie tylko jako dokument epoki, lecz także jako opowieść o człowieku konfrontowanym z gwałtowną zmianą świata i rozpadem znanego mu porządku.

Opieka reżyserska i naukowa: prof. Radosław Okulicz-Kozaryn, dr Rozalia Wojkiewicz, prof. Błażej Osowski.

Aktorzy: Michalina Żurek, Agnieszka Sytniewska, Maja Sobczak, Katarzyna Skórczewska, Maria Jeleniewska, Barbara Szewczyk, Aleksander Knobel, Mikołaj Stachowiak, Mikołaj Młynarczyk, Piotr Ciesielski, Tymoteusz Sobczyk, Alicja Kaczmarkiewicz, Jan Marchlewicz.

Opracowanie muzyczne: Kasper Binek

Wprowadzenie: Dominik Rystwej, Kamila Rochna

Data: 25 września 2026

Godzina: 19.00

Miejsce: Dom Plenerowy ASP, ul. Harenda 16, Zakopane

Wieczór towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Zadanie dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego.

Szanowni Państwo, 
Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza we współpracy z Warszawskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zapraszają na 242. Wieczór na Harendzie: „Przybyszewski powraca”.

Kasprowicza i Przybyszewskiego łączyły kujawskie korzenie, przyjaźń i literackie powinowactwo. Autor „Synów ziemi” był także jednym z najważniejszych promotorów twórczości Kasprowicza w Niemczech. Ich przyjaźń została tragicznie zerwana przez jego związek z Jadwigą Kasprowiczową. Po stu latach Meteor Młodej Polski powraca więc na Harendę. Jest ku temu szczególna okazja.

W roku 2025 zakończyła się publikacja obszernej, 11-tomowej krytycznej edycji „Dzieł literackich” Stanisława Przybyszewskiego, przygotowywanej przez ogólnopolski zespół badaczy pod kierunkiem prof. dr hab. Gabrieli Matuszek-Stec z Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach ministerialnego grantu NPRH. Jest to pierwsze kompletne polskie wydanie utworów jednego z najważniejszych młodopolskich twórców, obejmujące jego poematy prozą, powieści, dramaty oraz utwory dotychczas niepublikowane. Edycja ukazała się w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W ramach konferencji naukowej zorganizowanej w stulecie śmierci Kasprowicza w domu Poety odbędzie się spotkanie promujące to wydanie. W panelu wezmą udział prof. dr hab. Gabriela Matuszek-Stec (Uniwersytet Jagielloński) – redaktor naukowa edycji, kierownik projektu i autorka opracowań t. 1 („Proza poetycka. Pentalogia”), t. 2 („Dzieci szatana. Il regno doloroso”, oprac. G. Matuszek-Stec, K. Badowska) i t. 5 („Mocny człowiek”), oraz dr Lidia Kamińska (Uniwersytet Jagielloński) – członkini zespołu grantowego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Spotkanie poprowadzi mgr Agnieszka Czyż, doktorantka Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmująca się literaturą XIX w.

GABRIELA MATUSZEK-STEC – literaturoznawczyni, eseistka, krytyczka i tłumaczka literatury niemieckiej, emerytowana profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, związkami polsko-niemieckimi oraz literaturą najnowszą. Autorka ponad 200 publikacji naukowych, w tym licznych prac poświęconych Stanisławowi Przybyszewskiemu. W latach 2022–2025 kierowała pracami nad jedenastotomową krytyczną edycją „Dzieł literackich” Przybyszewskiego, będąc jej redaktorką naukową. Zaangażowana w działalność Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, założycielka Studium Literacko-Artystycznego UJ. Odznaczona m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej i Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.

LIDIA KAMIŃSKA – Literaturoznawczyni, asystentka w Katedrze Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książki „Twórczość poetycka Kazimierza Przerwy-Tetmajera – próba monografii w ujęciu afektywnym” (WUJ, Kraków 2025). Członkini zespołu pracującego nad krytyczną edycją „Dzieł” Stanisława Przybyszewskiego, autorka wstępów do t. 4 („Synowie ziemi”) i t. 5 („Mocny człowiek”). Publikowała m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim” i „Wielogłosie”. Zajmuje się literaturą przełomu XIX i XX wieku, w szczególności twórczością Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Stanisława Przybyszewskiego oraz wątkami kobiecymi.

AGNIESZKA CZYŻ – doktorantka w dyscyplinie literaturoznawstwa w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła na UJ polonistykę-komparatystykę i sinologię. Zajmuje się literaturą XIX wieku.

Data: 26 września 2026

Godzina: 17.00

Miejsce: Muzeum Jana Kasprowicza, ul. Harenda 12a, Zakopane
Transmisja online na Facebooku Muzeum:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100057162112349

kanale Kultura Podhala:

https://vimeo.com/event/6069079?fl=so&fe=fs

oraz Facebooku Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza:

https://www.facebook.com/profile.php?id=100079675301772

Wieczór towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.